# Bảo hiểm y tế cho người lao động ở nước ngoài: các lớp bảo hiểm và cách dùng

URL: https://brief.openyuri.com/guides/bao-hiem-y-te-cho-nguoi-lao-dong-o-nuoc-ngoai/
Cập nhật: 2026-10-14

Bảo hiểm y tế cho người lao động Việt Nam ở nước ngoài: các lớp bảo hiểm, nghĩa vụ của doanh nghiệp, ví dụ ở Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc và cách yêu cầu chi trả.

### Vì sao bảo hiểm y tế là điều kiện gần như bắt buộc khi ra nước ngoài

Chi phí y tế ở nước ngoài thường cao gấp nhiều lần so với Việt Nam, đặc biệt là chi phí cấp cứu, phẫu thuật và điều trị dài ngày. Một ca tai nạn lao động nghiêm trọng có thể tạo ra khoản chi phí vượt xa thu nhập của nhiều năm làm việc, và nếu không có bảo hiểm thì người lao động cùng gia đình ở quê nhà là người gánh chịu.

Bên cạnh chi phí, bảo hiểm y tế còn liên quan trực tiếp tới tư cách cư trú. Nhiều quốc gia yêu cầu lao động nước ngoài tham gia bảo hiểm y tế theo luật, và việc không tham gia hoặc bị nợ phí bảo hiểm có thể dẫn tới bị xử phạt hoặc gặp khó khăn khi gia hạn hợp đồng và giấy phép cư trú.

### Bốn lớp bảo hiểm bạn có thể có

Lớp thứ nhất là bảo hiểm do doanh nghiệp đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài phải mua theo quy định pháp luật Việt Nam, trong đó có bảo hiểm tai nạn cho người lao động trong thời gian làm việc ở nước ngoài. Trước khi xuất cảnh, bạn nên yêu cầu doanh nghiệp cung cấp bản sao hợp đồng bảo hiểm, tên công ty bảo hiểm và phạm vi chi trả.

Lớp thứ hai là bảo hiểm y tế bắt buộc của nước sở tại. Tùy quốc gia, chi phí đóng được trích từ lương của người lao động và có đóng góp của chủ sử dụng, quyền lợi đi kèm là được khám chữa bệnh theo mức chi trả của hệ thống đó.

Lớp thứ ba là bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, thường nằm trong hệ thống bảo hiểm lao động của nước sở tại. Lớp thứ tư là bảo hiểm tư nhân mua thêm, bao gồm bảo hiểm nội trú, bảo hiểm bệnh hiểm nghèo và bảo hiểm hồi hương, dùng để bù đắp khoảng trống nếu mức bảo hiểm bắt buộc quá thấp.

- Bảo hiểm do doanh nghiệp Việt Nam mua theo quy định, gồm bảo hiểm tai nạn cho người lao động.

- Bảo hiểm y tế bắt buộc của nước sở tại, đóng góp từ lương và từ chủ sử dụng.

- Bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp trong hệ thống bảo hiểm lao động của nước sở tại.

- Bảo hiểm tư nhân mua thêm, đặc biệt là bảo hiểm hồi hương và bảo hiểm bệnh hiểm nghèo.

### Ví dụ mức đóng ở một số nước

Tại Đài Loan, bảo hiểm y tế quốc gia là bắt buộc với người lao động nước ngoài. Mức phí được chia theo tỷ lệ mà chủ sử dụng lao động đóng 60 phần trăm, người lao động đóng 30 phần trăm và nhà nước hỗ trợ 10 phần trăm; mức tiền đóng cụ thể gắn với lương cơ bản nên được điều chỉnh khi lương cơ bản thay đổi. Bạn cần hỏi chủ sử dụng và cơ quan bảo hiểm để biết mức đang áp dụng.

Tại Nhật Bản, người nước ngoài cư trú thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế công và khi đi khám chỉ trả một phần chi phí, phần còn lại do bảo hiểm chi trả; tỷ lệ đồng chi trả có thể khác theo độ tuổi. Loại bảo hiểm và mức đóng phụ thuộc vào việc bạn thuộc hệ thống dành cho người lao động hay hệ thống của địa phương, nên hãy hỏi văn phòng hành chính nơi bạn cư trú.

Tại Hàn Quốc, người lao động nước ngoài làm việc theo diện có hợp đồng thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế quốc gia. Theo thông báo của cơ quan lao động Hàn Quốc, một số nhóm lao động nông nghiệp, ngư nghiệp được áp dụng tham gia ngay khi nhập cảnh thay vì phải chờ một thời gian, cho thấy chính sách đang được điều chỉnh theo từng nhóm đối tượng.

### Hồ sơ y tế và thuốc nên chuẩn bị

Nếu bạn đang điều trị bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, hen hoặc bệnh tuyến giáp, hãy chuẩn bị hồ sơ bệnh án tóm tắt bằng tiếng Anh hoặc ngôn ngữ của nước sở tại, kèm danh mục thuốc đang dùng và đơn thuốc có bản dịch. Điều này giúp bác sĩ ở nước ngoài hiểu đúng tình trạng của bạn.

Khi mang thuốc theo người, bạn phải kiểm tra danh mục thuốc bị cấm hoặc hạn chế của nước sở tại, vì một số loại thuốc thông dụng ở Việt Nam lại bị kiểm soát ở nước khác. Hãy mang lượng thuốc đủ dùng, giữ nguyên bao bì và toa thuốc, và tuyệt đối không nhận mang thuốc hộ người khác.

Bạn nên mang theo bản sao giấy khám sức khỏe, sổ tiêm chủng nếu có, kết quả xét nghiệm gần nhất và thông tin người liên hệ khi khẩn cấp. Bộ hồ sơ này nên được sao thêm một bản để lại cho gia đình ở Việt Nam giữ.

### Khi ốm, bị tai nạn hoặc phải nhập viện

Việc đầu tiên là báo ngay cho chủ sử dụng lao động và người quản lý trực tiếp, đồng thời đến cơ sở y tế để được cấp cứu. Hãy xuất trình thẻ bảo hiểm y tế nếu có, yêu cầu ghi nhận sự việc bằng văn bản và lưu giữ toàn bộ hóa đơn, kết quả xét nghiệm và giấy xác nhận của bệnh viện.

Nếu phải tự trả tiền trước rồi yêu cầu bảo hiểm hoàn lại, bạn cần nộp hồ sơ trong thời hạn mà cơ quan bảo hiểm quy định. Việc nộp muộn có thể khiến bạn mất quyền lợi dù sự việc có thật, nên hãy hỏi rõ thời hạn và giấy tờ cần thiết ngay khi xuất viện.

Hãy ghi lại các số điện thoại cần thiết ngay từ khi mới tới: số của quản lý, số của doanh nghiệp Việt Nam, số bệnh viện gần nhất và số gọi cấp cứu. Số gọi cấp cứu khác nhau theo nước, nhiều nước châu Á dùng 119 còn Hoa Kỳ dùng 911, nên bạn hãy tra và lưu trước khi cần.

### Danh mục kiểm tra trước khi xuất cảnh

Trước khi đi, hãy yêu cầu doanh nghiệp giải thích rõ bằng tiếng Việt về các loại bảo hiểm sẽ áp dụng, mức đóng, quyền lợi và cách yêu cầu chi trả. Hỏi cụ thể ai là người chịu trách nhiệm làm thủ tục khi bạn bị tai nạn và trong bao lâu, đồng thời ghi lại câu trả lời để làm căn cứ sau này.

Bạn cũng nên tự tra cứu quy định về bảo hiểm y tế của nước sở tại trên trang chính thức của cơ quan có thẩm quyền nước đó, thay vì chỉ nghe qua môi giới. Mức đóng và quyền lợi thường được công bố công khai và có phần hướng dẫn cho lao động nước ngoài.

Cuối cùng, hãy đọc kỹ điều khoản loại trừ, thời gian chờ và điều kiện chi trả của bảo hiểm tư nhân nếu bạn mua thêm, đồng thời giữ bản sao hợp đồng và số điện thoại đường dây nóng của công ty bảo hiểm.

- Yêu cầu doanh nghiệp cung cấp bản sao hợp đồng bảo hiểm trước khi xuất cảnh.

- Ghi lại số điện thoại đường dây nóng của công ty bảo hiểm và của doanh nghiệp đưa bạn đi.

- Kiểm tra bảo hiểm y tế bắt buộc của nước sở tại và mức đóng hàng tháng.

- Đối chiếu phạm vi chi trả với tính chất công việc bạn sẽ làm.

- Cân nhắc mua thêm bảo hiểm tư nhân nếu mức bảo hiểm hiện có quá thấp.

**Hỏi: Doanh nghiệp đưa tôi đi làm việc ở nước ngoài có phải mua bảo hiểm cho tôi không?**
Đáp: Theo quy định pháp luật Việt Nam về người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, doanh nghiệp có trách nhiệm bảo đảm bảo hiểm cho người lao động trong thời gian làm việc ở nước ngoài, trong đó có bảo hiểm tai nạn. Bạn nên yêu cầu bản sao hợp đồng bảo hiểm, tên công ty bảo hiểm và phạm vi chi trả trước khi xuất cảnh.

**Hỏi: Tôi phải tham gia bảo hiểm y tế của nước sở tại như thế nào?**
Đáp: Với phần lớn các nước, người lao động nước ngoài được chủ sử dụng lao động đăng ký tham gia hệ thống bảo hiểm y tế bắt buộc, hoặc bạn tự đăng ký tại văn phòng hành chính địa phương nơi cư trú. Bạn cần chuẩn bị thẻ cư trú, địa chỉ và giấy tờ việc làm. Hãy hỏi chủ sử dụng và văn phòng hành chính để biết thủ tục chính xác.

**Hỏi: Bảo hiểm y tế nước sở tại chi trả bao nhiêu phần trăm?**
Đáp: Tùy nước và tùy loại bảo hiểm. Ví dụ tại Đài Loan, bảo hiểm y tế quốc gia có mức phí được chia theo tỷ lệ chủ sử dụng 60 phần trăm, người lao động 30 phần trăm và nhà nước 10 phần trăm. Tại Nhật Bản và Hàn Quốc, người lao động nước ngoài tham gia hệ thống bảo hiểm y tế công và chỉ trả một phần chi phí. Hãy kiểm tra trang chính thức của cơ quan bảo hiểm nước sở tại.

**Hỏi: Khi bị tai nạn lao động ở nước ngoài thì phải làm gì?**
Đáp: Hãy báo ngay cho chủ sử dụng lao động, đi cấp cứu, lưu giữ toàn bộ hồ sơ y tế và hóa đơn, đồng thời liên hệ doanh nghiệp Việt Nam đã đưa bạn đi để được hỗ trợ thủ tục yêu cầu bảo hiểm. Chú ý thời hạn yêu cầu bồi thường của cơ quan bảo hiểm nước sở tại để không mất quyền lợi.

**Hỏi: Tôi đang uống thuốc điều trị bệnh mạn tính thì có mang thuốc theo được không?**
Đáp: Thường là được nếu thuốc không thuộc danh mục bị cấm của nước sở tại. Bạn nên kiểm tra danh mục thuốc bị kiểm soát, mang lượng thuốc đủ dùng, giữ nguyên bao bì và toa thuốc, kèm hồ sơ bệnh án tóm tắt có bản dịch. Không nhận mang thuốc hộ người khác và khai báo trung thực khi khám sức khỏe.

Nguồn:
- Bộ Nội vụ Việt Nam - quản lý lao động và an sinh xã hội: https://www.moha.gov.vn/
- Bảo hiểm xã hội Việt Nam - chế độ bảo hiểm và thông tin cho người lao động: https://baohiemxahoi.gov.vn/
- Trung tâm Lao động ngoài nước (COLAB) - thông báo về bảo hiểm cho người lao động: https://colab.moha.gov.vn/
- Cơ quan Bảo hiểm Y tế Quốc gia Đài Loan - thông tin tiếng Anh: https://www.nhi.gov.tw/English/
- Cơ quan Bảo hiểm Y tế Quốc gia Hàn Quốc (NHIS) - cổng thông tin tiếng Anh: https://www.nhis.or.kr/english/index.do
- Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản - thông tin bảo hiểm y tế: https://www.mhlw.go.jp/english/
- Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản - hướng dẫn sinh hoạt cho người nước ngoài: https://www.moj.go.jp/isa/