Du học Thụy Điển vs Na Uy: miễn học phí có còn là lợi thế?
Học phí: hiểu đúng về chuyện miễn phí
Với công dân ngoài khu vực EU, cả Thụy Điển và Na Uy đều áp học phí ở nhiều bậc học, đặc biệt là bậc đại học và thạc sĩ. Công dân EU hoặc người có quyền cư trú tại EU thường được học phí thấp hơn hoặc miễn, nhưng bạn không thuộc nhóm này với tư cách sinh viên Việt Nam.
Vì vậy, hãy coi học bổng và trợ cấp mới là yếu tố then chốt quyết định chi phí thực tế. Mức học phí và điều kiện học bổng thay đổi theo trường và theo năm, nên cần kiểm tra trang chính thức của từng trường và cơ quan quản lý giáo dục.
- Cả hai nước đều thu học phí với sinh viên ngoài EU ở nhiều bậc học.
- Học bổng và trợ cấp quyết định chi phí thực tế hơn là mức học phí niêm yết.
- Kiểm tra điều kiện học phí và học bổng theo từng trường và từng năm.
Điều kiện chứng minh tài chính và chi phí sinh hoạt
Cả hai nước đều yêu cầu sinh viên ngoài EU chứng minh khả năng tài chính trong thời gian học thông qua giấy tờ ngân hàng hoặc học bổng. Na Uy thường đặt mức chứng minh theo một con số sinh hoạt hằng năm được công bố, còn Thụy Điển yêu cầu chứng minh khả năng chi trả theo quy định của cơ quan di trú.
Chi phí sinh hoạt ở các thành phố lớn như Oslo, Stockholm và Gothenburg đều cao, đặc biệt là nhà ở. Nên tính cả tiền thuê nhà, bảo hiểm và đi lại, và lưu ý rằng nhà ở sinh viên thường phải xếp hàng từ rất sớm.
- Na Uy: mức chứng minh tài chính theo con số sinh hoạt được công bố hằng năm.
- Thụy Điển: chứng minh khả năng chi trả theo yêu cầu của cơ quan di trú.
- Nhà ở sinh viên ở cả hai nước đều khan hiếm ở các đô thị lớn.
Ngôn ngữ giảng dạy và hệ thống tuyển sinh
Thụy Điển có nhiều chương trình thạc sĩ dạy bằng tiếng Anh và một hệ thống tuyển sinh tập trung, giúp bạn nộp một lần cho nhiều trường. Bậc đại học thường dạy bằng tiếng Thụy Điển, nên sinh viên quốc tế chủ yếu vào bậc thạc sĩ và nghiên cứu.
Na Uy có một số chương trình dạy bằng tiếng Anh ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ, nhưng nhiều chương trình đại học dạy bằng tiếng Na Uy và có thể yêu cầu chứng chỉ tiếng Na Uy. Vì vậy, nếu bạn muốn học đại học ở Na Uy, hãy kiểm tra yêu cầu ngôn ngữ trước.
- Thụy Điển: nhiều thạc sĩ tiếng Anh, tuyển sinh tập trung.
- Na Uy: phần lớn đại học dạy tiếng Na Uy, thạc sĩ có lựa chọn tiếng Anh.
- Yêu cầu ngôn ngữ là yếu tố quyết định bậc học bạn có thể vào.
Ở lại sau tốt nghiệp và cơ hội việc làm
Cả hai nước đều cho sinh viên tốt nghiệp một khoảng thời gian được ở lại tìm việc, và nếu tìm được việc đúng diện, có thể chuyển sang giấy phép lao động. Chính sách này thay đổi theo thời gian, nên cần kiểm tra thông báo mới nhất của cơ quan di trú từng nước.
Thế mạnh khác nhau: Thụy Điển có thị trường công nghệ và công nghiệp lớn hơn, còn Na Uy nổi bật về dầu khí, năng lượng và hàng hải. Vốn tiếng bản địa thường là lợi thế lớn khi xin việc ở cả hai nước.
- Cả hai đều có diện ở lại tìm việc sau tốt nghiệp.
- Thụy Điển: thế mạnh công nghệ và công nghiệp.
- Na Uy: thế mạnh dầu khí, năng lượng và hàng hải, ưu tiên người biết tiếng Na Uy.
Nên chọn Thụy Điển nếu... / Nên chọn Na Uy nếu...
Chọn Thụy Điển nếu bạn nhắm bậc thạc sĩ dạy bằng tiếng Anh, muốn nhiều lựa chọn trường và một hệ thống tuyển sinh tập trung. Chọn Na Uy nếu bạn quan tâm dầu khí, năng lượng, hàng hải, sẵn sàng học tiếng Na Uy và chấp nhận mức chứng minh tài chính cao hơn.
Nếu bạn còn so sánh với các hệ thống giáo dục khác ở châu Âu, hãy xem thêm các trang so sánh liên quan ở cuối bài.
So sánh nhanh
| Tiêu chí | Thụy Điển | Na Uy |
|---|---|---|
| Học phí với sinh viên ngoài EU | Có thu học phí ở nhiều bậc học | Có thu học phí ở nhiều bậc học |
| Ngôn ngữ giảng dạy | Nhiều thạc sĩ dạy tiếng Anh | Nhiều đại học dạy tiếng Na Uy, thạc sĩ có lựa chọn tiếng Anh |
| Tuyển sinh | Hệ thống tập trung, nộp nhiều trường | Nộp theo từng trường |
| Chứng minh tài chính | Theo yêu cầu của cơ quan di trú | Theo mức sinh hoạt được công bố hằng năm |
| Thế mạnh việc làm | Công nghệ, công nghiệp, khởi nghiệp | Dầu khí, năng lượng, hàng hải |
| Ở lại sau tốt nghiệp | Có diện tìm việc sau tốt nghiệp | Có diện tìm việc sau tốt nghiệp |
Câu hỏi thường gặp
Du học Thụy Điển và Na Uy có thật sự miễn học phí không?
Không còn đúng cho sinh viên ngoài khu vực EU. Cả hai nước đều áp học phí với sinh viên ngoài EU ở nhiều bậc học, dù người có quyền cư trú tại EU thường được miễn hoặc đóng mức thấp. Vì vậy hãy tính học bổng và chi phí sinh hoạt là yếu tố quyết định ngân sách thực tế.
Có thể học đại học bằng tiếng Anh ở hai nước này không?
Ở bậc đại học, lựa chọn dạy bằng tiếng Anh khá hạn chế, đặc biệt ở Na Uy nơi nhiều chương trình dạy bằng tiếng Na Uy. Bậc thạc sĩ có nhiều chương trình tiếng Anh hơn ở cả hai nước. Bạn nên kiểm tra yêu cầu ngôn ngữ của từng chương trình cụ thể trước khi nộp.
Sinh viên Việt Nam có được ở lại làm việc sau tốt nghiệp không?
Cả hai nước có cơ chế cho phép sinh viên tốt nghiệp ở lại tìm việc trong một khoảng thời gian, sau đó chuyển sang giấy phép lao động nếu đáp ứng điều kiện. Thời hạn và điều kiện thay đổi theo thời gian, nên hãy tra thông báo chính thức mới nhất của cơ quan di trú từng nước.