Các chiêu lừa đảo phổ biến với người Việt ở nước ngoài

Chi tiết từng chiêu lừa đảo

1. Lừa đảo việc làm lương cao giả mạo — Tin tuyển dụng hấp dẫn đòi phí đặt cọc, phí hồ sơ hoặc phí đào tạo trước khi làm; dấu hiệu là không có hợp đồng rõ ràng và yêu cầu chuyển tiền trước. Những lưu ý pháp lý và rủi ro khi đi xuất khẩu lao động →
2. Giả danh cơ quan thuế hoặc nhà chức trách — Kẻ gian giả làm cơ quan thuế, cảnh sát hoặc cơ quan xuất nhập cảnh, yêu cầu nộp tiền gấp để tránh bị phạt; cơ quan thật không bao giờ đòi chuyển tiền qua điện thoại. Mất hộ chiếu, tai nạn, gặp sự cố ở nước ngoài: trợ giúp lãnh sự cần biết →
3. Giả danh ngân hàng để đánh cắp thông tin — Tin nhắn hoặc cuộc gọi giả mạo ngân hàng yêu cầu bấm link và nhập mật khẩu hoặc mã xác minh; tuyệt đối không chia sẻ mã xác minh cho bất kỳ ai. Chuyển tiền quốc tế cho du học sinh và người lao động: phí, tỷ giá và lưu ý pháp lý →
4. Lừa đảo tiền thuê nhà và đặt cọc — Tin cho thuê hấp dẫn yêu cầu đặt cọc trước khi xem nhà hoặc trước khi ký hợp đồng; dấu hiệu là giá rẻ bất thường và người cho thuê ở xa. Kỹ năng mềm khi sống ở nước ngoài: vượt sốc văn hóa, giữ an toàn và tránh bị lừa →
5. Lừa đảo visa và giấy tờ định cư — Dịch vụ cam kết 'bao visa' hoặc 'bao định cư' kèm thu phí lớn; không bên nào bảo đảm kết quả vì quyết định thuộc cơ quan chức năng. Những lưu ý pháp lý và rủi ro khi đi xuất khẩu lao động →
6. Lừa đảo tình cảm qua mạng — Kẻ gian xây dựng quan hệ tình cảm trực tuyến rồi xin tiền cho tình huống khẩn cấp; dấu hiệu là luôn có lý do không gặp mặt và liên tục phát sinh yêu cầu tiền. Mất hộ chiếu, tai nạn, gặp sự cố ở nước ngoài: trợ giúp lãnh sự cần biết →
7. Lừa đảo đầu tư tiền mã hóa và lợi nhuận cao — Lời mời đầu tư hứa lợi nhuận cao, thưởng hoa hồng hoặc yêu cầu nạp thêm để rút tiền; dấu hiệu là nền tảng mới và không cho rút vốn. Chuyển tiền quốc tế cho du học sinh và người lao động: phí, tỷ giá và lưu ý pháp lý →
8. Giả mạo người thân cần tiền gấp — Tài khoản giả mạo bạn bè hoặc người thân nhắn tin qua mạng xã hội xin chuyển tiền gấp; hãy gọi lại số đã biết để xác minh trước khi chuyển khoản. Mất hộ chiếu, tai nạn, gặp sự cố ở nước ngoài: trợ giúp lãnh sự cần biết →

Chúng tôi xếp theo tiêu chí nào?

Chúng tôi xếp theo mức độ rủi ro và thiệt hại thường gặp, đồng thời căn cứ vào tần suất cảnh báo của các cơ quan chức năng. Các chiêu nhắm vào tiền đặt cọc, việc làm và giấy tờ được xếp cao vì gây thiệt hại trực tiếp và khó thu hồi.

Với mỗi chiêu, chúng tôi nêu dấu hiệu nhận biết cụ thể thay vì cảnh báo chung chung, vì người mới thường khó phân biệt tin thật và tin giả khi chưa quen thủ tục nước sở tại.

Nguyên tắc phòng tránh chung

Ba nguyên tắc giúp tránh phần lớn chiêu lừa đảo: không chuyển tiền khi chưa xác minh, không cung cấp mã xác minh hoặc mật khẩu cho bất kỳ ai, và luôn xác minh danh tính của bên liên hệ qua kênh độc lập.

Cơ quan chức năng thật không bao giờ đòi chuyển tiền qua điện thoại hoặc yêu cầu mua thẻ quà tặng. Nếu một yêu cầu tạo áp lực phải quyết định ngay, đó thường là dấu hiệu của lừa đảo.

• Không chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin khi chưa xác minh.
• Không bao giờ chia sẻ mã xác minh hay mật khẩu cho bất kỳ ai.
• Gọi lại số đã biết để xác nhận trước khi làm theo yêu cầu.
• Báo cáo ngay cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu.

Vì sao người mới ra nước ngoài dễ bị nhắm tới?

Người mới đến thường chưa quen quy trình thuê nhà, làm giấy tờ và các loại phí chính thức, nên dễ tin vào các dịch vụ trung gian hứa làm nhanh. Nhu cầu tìm việc và ổn định giấy tờ cũng là điểm bị khai thác.

Rào cản ngôn ngữ khiến việc kiểm chứng thông tin khó hơn, và nỗi lo về giấy tờ khiến nhiều người sẵn sàng trả tiền để được 'giải quyết'. Hiểu rõ thủ tục chính thức là cách phòng tránh tốt nhất.

Kênh báo cáo và hỗ trợ

Khi nghi ngờ hoặc đã bị lừa, bạn nên báo cho cơ quan bảo vệ người tiêu dùng và cơ quan chống lừa đảo của nước sở tại, đồng thời liên hệ ngân hàng để phong tỏa giao dịch nếu kịp thời.

Với các vấn đề liên quan giấy tờ và cư trú, bạn có thể liên hệ cơ quan đại diện Việt Nam tại nước sở tại để được hướng dẫn. Thông tin liên hệ nên lưu sẵn từ trước, không chờ đến khi gặp sự cố.

Lưu ý và rủi ro

Không có tổ chức nào có quyền bảo đảm kết quả visa, định cư hay việc làm. Bất kỳ ai cam kết 'bao đậu' hoặc 'bao visa' để thu phí lớn đều là dấu hiệu cảnh báo.

Cảnh giác cả với tin tuyển dụng và cho thuê đến từ kênh cộng đồng vì không được kiểm duyệt. Luôn tự kiểm chứng qua nguồn chính thức và yêu cầu hợp đồng, biên lai rõ ràng.

Cẩm nang chi tiết

• Những lưu ý pháp lý và rủi ro khi đi xuất khẩu lao động — Rủi ro pháp lý khi đi xuất khẩu lao động: hành vi bị cấm, môi giới không phép, hợp đồng giả, hậu quả của lao động bất hợp pháp và cách tự bảo vệ.
• Mất hộ chiếu, tai nạn, gặp sự cố ở nước ngoài: trợ giúp lãnh sự cần biết — Khi gặp sự cố ở nước ngoài: mất hộ chiếu, tai nạn, bệnh nặng, bị bắt giữ. Cách liên hệ cơ quan đại diện Việt Nam và những việc cần làm ngay.
• Chuyển tiền quốc tế cho du học sinh và người lao động: phí, tỷ giá và lưu ý pháp lý — Cách chuyển tiền quốc tế cho du học và lao động: so sánh kênh chuyển, chi phí và tỷ giá thực nhận, quy định ngoại hối Việt Nam và lưu ý an toàn.

Nguồn tham khảo

• Scamwatch — Cơ quan chống lừa đảo của chính phủ Úc
• Ủy ban Thương mại Liên bang Hoa Kỳ (FTC) — Người tiêu dùng
• GOV.UK — Hướng dẫn phòng chống lừa đảo