Du học Mỹ vs Anh: học phí, visa và cơ hội ở lại làm việc
Chi phí và mức chứng minh tài chính
Học phí ở cả hai nước đều do trường quyết định và khác nhau rất lớn giữa trường công và trường tư, giữa thành phố lớn và thành phố nhỏ, nên hãy lấy con số từ chính trường bạn trúng tuyển thay vì so sánh ở cấp quốc gia. Phần có thể so bằng con số chính thức là khoản phải chứng minh khi xin visa.
Với visa sinh viên Anh, bạn phải chứng minh đủ tiền học phí một năm học và sinh hoạt phí tính theo tháng: 1.529 bảng mỗi tháng cho khóa học ở London và 1.171 bảng mỗi tháng cho khóa học ngoài London, tính tối đa 9 tháng. Mỹ không áp một mức sinh hoạt phí cố định chung: từng trường quy định con số cần chứng minh khi cấp Form I-20, gồm học phí, sách vở, sinh hoạt phí và chi phí đi lại cho toàn bộ thời gian dự kiến học.
- Anh: lệ phí visa sinh viên 558 bảng cho đương đơn chính; phí phụ thu y tế IHS 1.035 bảng mỗi năm ở bậc đại học.
- Mỹ: phí SEVIS I-901 350 USD cho diện F, lệ phí xét hồ sơ 185 USD; cả hai không được hoàn lại.
- Cả hai nước đều không nhận thu nhập làm thêm làm căn cứ chứng minh tài chính.
Điều kiện và thủ tục xin visa du học
Visa du học Mỹ diện F-1 bắt đầu từ Form I-20 do trường được SEVP chứng nhận cấp, sau đó bạn đóng phí SEVIS, điền đơn DS-160 và đi phỏng vấn tại đại sứ quán hoặc lãnh sự quán. Điểm quyết định là buổi phỏng vấn, nơi bạn phải chứng minh mục đích chính là học tập và kế hoạch tài chính rõ ràng.
Visa sinh viên Anh nộp trực tuyến và chủ yếu xét trên hồ sơ, gồm xác nhận nhập học từ trường được cấp phép (CAS), chứng minh tài chính và chứng chỉ tiếng Anh. Bạn nộp đơn sớm nhất 6 tháng trước khi khóa học bắt đầu nếu nộp từ ngoài Anh, hoặc 3 tháng nếu nộp trong Anh, và cần cung cấp sinh trắc học tại trung tâm tiếp nhận.
- Mỹ: cần I-20 trước; DS-160; phỏng vấn tại lãnh sự quán; nên có bản I-20 gốc khi dự phỏng vấn.
- Anh: cần CAS; chứng minh tài chính đúng mức; chỉ dùng kênh chính thức trên gov.uk.
- Cả hai nước đều không có kênh nào cam kết kết quả trước.
Thời hạn lưu trú và chuyển đổi tư cách
Từ ngày 15/09/2026, sinh viên F-1 được nhập cảnh theo một thời hạn cố định thay vì theo thời gian học tùy nghi. Thời hạn này căn theo độ dài chương trình ghi trên Form I-20, không quá 4 năm, cộng thêm khoảng 30 ngày trước khai giảng và sau khi kết thúc. Nếu cần thêm thời gian để hoàn thành chương trình hoặc làm OPT, bạn phải xin gia hạn hoặc rời Mỹ rồi nhập cảnh lại.
Visa sinh viên Anh có thời hạn gắn với khóa học. Nếu bạn đủ 18 tuổi và học bậc đại học, thời gian lưu trú thường lên tới 5 năm; với khóa dưới bậc đại học là khoảng 2 năm. Khác biệt chính với Mỹ nằm ở chỗ Anh dùng một thời hạn ghi trên visa theo khóa học, còn Mỹ vừa chuyển sang cơ chế thời hạn cố định cần gia hạn.
Ở lại làm việc sau tốt nghiệp: OPT so với Graduate Route
Ở Mỹ, sinh viên F-1 có thể xin OPT sau tốt nghiệp, tối đa 12 tháng cho mỗi bậc học cao hơn, và sinh viên ngành STEM có thể xin gia hạn thêm nếu đủ điều kiện. OPT phải được chấp thuận qua USCIS và thời điểm nộp bị giới hạn chặt: sớm nhất 90 ngày trước khi kết thúc chương trình và muộn nhất 60 ngày sau đó. Đây là quãng thời gian làm việc gắn với chương trình học, không phải thường trú.
Ở Anh, Graduate Route cho phép ở lại làm việc sau tốt nghiệp mà không cần lời mời làm việc trước: 2 năm với đơn nộp đến hết ngày 31/12/2026, sau đó rút xuống 18 tháng, và 3 năm với bằng tiến sĩ. Lệ phí là 937 bảng, cộng phụ thu y tế IHS 1.035 bảng mỗi năm. Khác biệt cốt lõi: OPT của Mỹ gắn với ngành và người bảo trợ, còn Graduate Route của Anh mở hơn về loại công việc.
- Mỹ: OPT 12 tháng mỗi bậc học cao hơn; STEM đủ điều kiện có thể gia hạn; do USCIS chấp thuận.
- Anh: Graduate Route 2 năm (đơn trước 31/12/2026) hoặc 18 tháng; 3 năm với tiến sĩ.
- Cả hai đều là diện tạm trú có thời hạn, không phải thẻ thường trú.
Việc làm khi đang học
Du học sinh Mỹ diện F-1 được làm việc trong khuôn viên trường tối đa 20 giờ mỗi tuần khi đang trong kỳ học, và có thể bắt đầu xin việc trước ngày khai giảng tối đa 30 ngày. Làm ngoài khuôn viên trường chỉ dành cho sinh viên đã hoàn thành ít nhất một năm học và thuộc diện khó khăn kinh tế được xét, phải có người phụ trách sinh viên giới thiệu và USCIS chấp thuận.
Visa sinh viên Anh cho phép làm thêm bán thời gian trong kỳ học với giới hạn giờ cụ thể ghi trên visa, và làm toàn thời gian vào các kỳ nghỉ. Công việc tự do, tự kinh doanh hoặc làm nghề giải trí bị hạn chế với cả hai nước; hãy đọc kỹ điều kiện ghi trên giấy tờ được cấp trước khi nhận việc.
Đời sống, ngôn ngữ và cộng đồng người Việt
Tiếng Anh là ngôn ngữ giảng dạy ở cả hai nước nên phần lớn người Việt đã có nền tảng và chỉ cần nâng lên mức học thuật. Mỹ có hệ thống trường rộng và phân tán khắp các bang, nên trải nghiệm phụ thuộc rất nhiều vào bang bạn chọn; Anh tập trung hơn, chi phí sinh hoạt ở London thường cao hơn hẳn các thành phố khác.
Cộng đồng người Việt có mặt ở cả hai nước, đông nhất ở các đô thị lớn. Ở Mỹ, cộng đồng thường gắn với các bang có nhiều việc làm công nghệ, y tế và dịch vụ; ở Anh, người Việt tập trung quanh London và một số thành phố lớn. Mật độ cộng đồng ảnh hưởng tới việc tìm nhà, việc làm thêm và cảm giác hòa nhập khi mới sang.
Ưu điểm và nhược điểm của từng nước
Mỹ, ưu điểm: hệ thống trường và ngành đa dạng; nhiều học bổng và trợ giảng; OPT cho phép làm việc sau tốt nghiệp và ngành STEM có thể gia hạn. Mỹ, nhược điểm: phải phỏng vấn và kết quả phụ thuộc quyết định của viên chức; từ 15/09/2026 thời hạn nhập cảnh cố định nên cần xin gia hạn; con số chứng minh tài chính do từng trường quy định.
Anh, ưu điểm: chương trình học gọn, thời gian hoàn thành thường ngắn hơn; xét hồ sơ trực tuyến, ít phỏng vấn; Graduate Route cho ở lại làm việc không cần lời mời trước. Anh, nhược điểm: lệ phí visa và phụ thu y tế cao; chi phí sinh hoạt ở London rất cao; giới hạn giờ làm thêm chặt trong kỳ học.
Nên chọn du học Mỹ nếu... / Nên chọn du học Anh nếu...
Chọn Mỹ nếu bạn muốn theo đuổi một ngành đặc thù chỉ có ở một số trường, có triển vọng nhận học bổng hoặc trợ giảng, và sẵn sàng chuẩn bị cho buổi phỏng vấn visa. Mỹ cũng phù hợp với sinh viên ngành STEM vì có cơ hội gia hạn OPT sau tốt nghiệp.
Chọn Anh nếu bạn muốn hoàn thành chương trình trong thời gian ngắn, ưu tiên hình thức xét hồ sơ online và muốn một diện ở lại làm việc mở về loại công việc như Graduate Route. Anh cũng hợp với người muốn học các ngành mà trường Anh có thế mạnh về thời lượng và cấu trúc chương trình.
Đừng quên phân biệt Anh và khối Schengen. Visa du học Anh chỉ áp dụng cho Anh; muốn đi các nước châu Âu khác bạn vẫn phải xin visa Schengen riêng cho từng chuyến đi.
Một hiểu lầm phổ biến: Anh không thuộc khối Schengen
Nhiều người Việt nhầm rằng có visa Anh thì được đi lại tự do trong châu Âu. Thực tế, Anh không phải thành viên khối Schengen, nên visa sinh viên Anh không cho phép bạn nhập cảnh các nước Schengen như Pháp hay Đức. Nếu muốn đi du lịch các nước này, bạn phải xin visa Schengen riêng theo quy tắc nộp ở nước là điểm đến chính.
Ngược lại, một số nước châu Âu khác cũng không dùng chung visa với Anh, nên đừng tính toán lịch trình dựa trên giả định hai hệ thống visa thông nhau. Hãy kiểm tra yêu cầu visa của từng điểm đến trước khi mua vé.
Tóm tắt nhanh: Du học Mỹ vs Anh
| Tiêu chí | Mỹ | Anh |
|---|---|---|
| Chi phí | SEVIS 350 USD, lệ phí visa 185 USD; mức chứng minh do từng trường quy định | Lệ phí visa 558 bảng; sinh hoạt phí 1.529 bảng/tháng ở London, 1.171 bảng/tháng ngoài London (tối đa 9 tháng) |
| Điều kiện / visa | Form I-20 rồi DS-160 và phỏng vấn tại lãnh sự quán | CAS, chứng minh tài chính, chứng chỉ tiếng Anh; nộp trực tuyến, chủ yếu xét hồ sơ |
| Việc làm khi học | Làm trong khuôn viên trường tối đa 20 giờ/tuần trong kỳ học | Làm thêm bán thời gian trong kỳ học theo giới hạn ghi trên visa |
| Cơ hội ở lại | OPT tối đa 12 tháng mỗi bậc học cao hơn; STEM có thể gia hạn | Graduate Route 2 năm (đơn trước 31/12/2026) hoặc 18 tháng; 3 năm với tiến sĩ |
| Thời hạn lưu trú | Thời hạn nhập cảnh cố định từ 15/09/2026, tối đa 4 năm, cần gia hạn | Thường tới 5 năm với bậc đại học; khoảng 2 năm với khóa dưới đại học |
| Lệ phí ở lại | Lệ phí OPT theo biểu phí của USCIS | Graduate Route 937 bảng, cộng IHS 1.035 bảng mỗi năm |
| Ngôn ngữ | Tiếng Anh | Tiếng Anh |
Cẩm nang chi tiết
- Du học Mỹ: điều kiện xin visa F-1, hồ sơ I-20 và phí SEVIS — Điều kiện xin visa du học Mỹ F-1, hồ sơ Form I-20, phí SEVIS I-901 350 USD, lệ phí visa, cách chứng minh tài chính và phỏng vấn: hướng dẫn đầy đủ cho người Việt.
- Thủ tục xin visa Mỹ B1/B2 cho người Việt: DS-160, đặt lịch và phỏng vấn — Hướng dẫn xin visa du lịch, công tác Mỹ B1/B2: điền DS-160, lệ phí 185 USD, đặt lịch phỏng vấn ở Hà Nội hoặc TP.HCM, giấy tờ nên mang và lý do bị từ chối.
- Thủ tục làm hộ chiếu phổ thông online 2026: hồ sơ, lệ phí và thời gian xử lý — Hướng dẫn thủ tục làm hộ chiếu phổ thông online cho người Việt: nộp trực tuyến hay trực tiếp, hồ sơ, ảnh 4x6, lệ phí 200.000 đồng và thời gian 8 ngày làm việc.
Câu hỏi thường gặp
Du học Mỹ có bắt buộc phỏng vấn không?
Có. Với diện F-1, bạn thường phải phỏng vấn tại đại sứ quán hoặc lãnh sự quán Mỹ, kết quả do viên chức lãnh sự quyết định. Visa sinh viên Anh thì chủ yếu xét hồ sơ trực tuyến và cần cung cấp sinh trắc học, ít phỏng vấn hơn.
Anh có nằm trong khối Schengen không?
Không. Anh không thuộc khối Schengen, nên visa du học Anh không cho bạn đi lại tự do các nước châu Âu khác. Muốn sang Pháp, Đức hay các nước Schengen, bạn vẫn phải xin visa Schengen riêng.
Sau tốt nghiệp được ở lại làm việc bao lâu?
Ở Mỹ, sinh viên F-1 có thể xin OPT tối đa 12 tháng cho mỗi bậc học cao hơn, và ngành STEM có thể xin gia hạn nếu đủ điều kiện. Ở Anh, Graduate Route cho ở lại 2 năm nếu nộp đơn đến hết ngày 31/12/2026, sau đó là 18 tháng, và 3 năm với bằng tiến sĩ, lệ phí 937 bảng cộng IHS 1.035 bảng mỗi năm.
Du học sinh được làm thêm bao nhiêu giờ?
Ở Mỹ, sinh viên F-1 được làm trong khuôn viên trường tối đa 20 giờ mỗi tuần khi đang trong kỳ học. Ở Anh, visa sinh viên cho làm thêm bán thời gian trong kỳ học theo giới hạn ghi trên visa và làm toàn thời gian vào kỳ nghỉ. Cả hai nước đều không cho lấy thu nhập làm thêm để chứng minh tài chính.
Cần chứng minh tài chính bao nhiêu khi xin visa?
Với visa sinh viên Anh, bạn cần chứng minh đủ tiền học phí một năm học và sinh hoạt phí 1.529 bảng mỗi tháng nếu học ở London, hoặc 1.171 bảng mỗi tháng nếu học ngoài London, tính tối đa 9 tháng. Với Mỹ, từng trường quy định con số cần chứng minh khi cấp Form I-20, gồm học phí, sinh hoạt phí và chi phí đi lại cho toàn bộ thời gian học.