Kỹ năng đặc định ngành kaigo (chăm sóc điều dưỡng) Nhật Bản: điều kiện, lương và chứng chỉ

Kaigo là gì trong chương trình kỹ năng đặc định?

Kaigo là ngành chăm sóc điều dưỡng trong chương trình kỹ năng đặc định của Nhật Bản. Công việc chính là hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày cho người cao tuổi và người khuyết tật tại viện dưỡng lão, cơ sở chăm sóc, bệnh viện hoặc dịch vụ chăm sóc tại nhà.

Người làm kaigo thực hiện các việc như hỗ trợ tắm rửa, ăn uống, đi lại, thay đổi tư thế, vệ sinh, ghi chép tình trạng sức khỏe và phối hợp với điều dưỡng, bác sĩ. Công việc thường theo ca, bao gồm ca đêm.

Đây là một trong 19 lĩnh vực của tư cách lưu trú kỹ năng đặc định số 1 và là ngành được Nhật Bản tiếp nhận từ năm 2019. Vì dân số già hóa nhanh, đây là ngành có nhu cầu tuyển dụng lớn và ổn định.

Điều kiện: hai kỳ thi chuyên ngành cộng kỳ thi tiếng Nhật

Ngành chăm sóc điều dưỡng có yêu cầu riêng so với các ngành khác. Ngoài kỳ thi tiếng Nhật thông thường, bạn còn phải đỗ kỳ thi đánh giá kỹ năng đặc định ngành chăm sóc, gồm hai phần là phần kỹ năng và phần tiếng Nhật chuyên ngành điều dưỡng.

Cụ thể, bạn cần đỗ kỳ thi đánh giá kỹ năng và kỳ thi tiếng Nhật chuyên ngành, đồng thời đỗ JFT-Basic hoặc năng lực tiếng Nhật N4 trở lên. Sau đó ký hợp đồng lao động với cơ sở tiếp nhận để nộp hồ sơ xin tư cách lưu trú.

• Từ 18 tuổi trở lên, có sức khỏe đáp ứng công việc chăm sóc.
• Đỗ kỳ thi đánh giá kỹ năng ngành chăm sóc điều dưỡng.
• Đỗ kỳ thi tiếng Nhật chuyên ngành điều dưỡng.
• Đỗ JFT-Basic hoặc năng lực tiếng Nhật N4 trở lên.
• Có hợp đồng lao động với cơ sở chăm sóc thuộc diện được tiếp nhận.

Ai được miễn kỳ thi đánh giá kỹ năng ngành chăm sóc?

Một số nhóm được miễn kỳ thi đánh giá kỹ năng ngành chăm sóc khi xin tư cách lưu trú kỹ năng đặc định số 1. Điều kiện miễn áp dụng cho cả phần kỹ năng và phần tiếng Nhật chuyên ngành của kỳ thi này.

Tuy vậy, việc miễn kỳ thi đánh giá kỹ năng không đồng nghĩa miễn mọi yêu cầu. Người thuộc diện miễn vẫn cần đáp ứng các điều kiện khác như hợp đồng lao động và tiêu chuẩn về nhân thân.

• Người hoàn thành tốt thực tập kỹ thuật số 2 ngành chăm sóc điều dưỡng.
• Người đã tốt nghiệp cơ sở đào tạo điều dưỡng viên theo quy định của Nhật Bản.
• Người từng là ứng viên điều dưỡng theo Hiệp định Đối tác Kinh tế và đã hết thời hạn lưu trú 4 năm.

Thi ở đâu và lệ phí bao nhiêu?

Kỳ thi đánh giá kỹ năng và kỳ thi tiếng Nhật chuyên ngành ngành chăm sóc được tổ chức cả trong và ngoài Nhật Bản, bao gồm Việt Nam, theo lịch công bố hằng tháng. Kỳ thi tiếng Nhật JFT-Basic do Quỹ Giao lưu Quốc tế Nhật Bản tổ chức, còn năng lực tiếng Nhật do Quỹ và các đơn vị phối hợp tổ chức.

Lệ phí thi tham khảo cho thí sinh tại Việt Nam theo bảng công bố của đơn vị tổ chức thi: JFT-Basic khoảng 10.000 yên, kỳ thi đánh giá kỹ năng và tiếng Nhật chuyên ngành chăm sóc khoảng 2.000 yên cho mỗi phần. Mức lệ phí có thể điều chỉnh theo từng năm, bạn nên kiểm tra lại trước khi đăng ký.

• JFT-Basic: khoảng 10.000 yên cho mỗi lần dự thi.
• Kỳ thi đánh giá kỹ năng ngành chăm sóc: khoảng 2.000 yên.
• Kỳ thi tiếng Nhật chuyên ngành điều dưỡng: khoảng 2.000 yên.
• Lịch thi công bố theo từng tháng trên cổng thông tin chính thức của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và đơn vị tổ chức thi.

Lương và chế độ làm việc của nhân viên chăm sóc

Nguyên tắc của chương trình kỹ năng đặc định là người nước ngoài được trả lương tương đương người Nhật làm cùng công việc. Ngoài lương cơ bản, bạn được hưởng phụ cấp theo ca, phụ cấp làm đêm, phụ cấp chuyên cần và thưởng theo quy định của cơ sở.

Theo khảo sát tiền lương của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản công bố cho tháng 9 năm 2024, nhân viên chăm sóc toàn thời gian hưởng lương tháng tại các cơ sở có áp dụng khoản cộng thêm cải thiện đãi ngộ nhận bình quân khoảng 338.000 yên mỗi tháng, gồm khoảng 192.000 yên lương cơ bản, khoảng 98.000 yên phụ cấp và khoảng 48.000 yên là phần phân bổ thưởng. Con số này là mức bình quân, không phải mức khởi điểm, và thay đổi theo vùng, loại hình cơ sở và thâm niên.

Người mới sang thường bắt đầu thấp hơn mức bình quân trên, tùy hợp đồng và địa phương. Đổi lại, ngành này có nhu cầu cao, ổn định và có lộ trình lên chứng chỉ quốc gia, nên thu nhập tăng dần theo thâm niên và chứng chỉ.

• Lương tháng bằng hoặc cao hơn mức lương tối thiểu vùng do Nhật Bản quy định.
• Làm thêm giờ, làm đêm và ngày nghỉ được trả theo hệ số luật định.
• Được tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm tai nạn lao động.
• Cơ sở tiếp nhận có nghĩa vụ hỗ trợ nhà ở, phiên dịch, hướng dẫn sinh hoạt và đào tạo tiếng Nhật.
• Mức lương cụ thể phải được ghi trong hợp đồng và trong giấy thông báo điều kiện lao động.

Lộ trình lấy chứng chỉ điều dưỡng viên quốc gia

Điểm mạnh lớn nhất của ngành chăm sóc là có con đường chuyển lên chứng chỉ điều dưỡng viên quốc gia. Nhân viên chăm sóc làm việc tại cơ sở hợp lệ từ 3 năm trở lên, đáp ứng yêu cầu về số ngày công thực tế và hoàn thành khóa đào tạo thực hành theo quy định, được quyền dự kỳ thi điều dưỡng viên quốc gia.

Kỳ thi điều dưỡng viên quốc gia không giới hạn quốc tịch, giới tính, tuổi hay bằng cấp đầu vào, nhưng thi bằng tiếng Nhật và có độ khó cao, đòi hỏi chuẩn bị nghiêm túc. Cơ quan được Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi chỉ định tổ chức kỳ thi và đăng ký hành nghề công bố điều kiện chi tiết.

Khi đỗ kỳ thi và hoàn tất đăng ký hành nghề, bạn có thể chuyển sang tư cách lưu trú dành cho điều dưỡng viên. Tư cách này không giới hạn tổng thời gian lưu trú như kỹ năng đặc định số 1, cho phép dẫn gia đình và có thể dẫn tới thường trú nếu đáp ứng điều kiện.

• Làm việc chăm sóc tại cơ sở hợp lệ tối thiểu 3 năm, đủ số ngày công thực tế theo quy định.
• Hoàn thành khóa đào tạo thực hành theo quy định trước kỳ thi.
• Thi và đỗ kỳ thi điều dưỡng viên quốc gia do cơ quan được chỉ định tổ chức.
• Đăng ký hành nghề, sau đó xin đổi sang tư cách lưu trú dành cho điều dưỡng viên.
• Có thể dự thi theo diện dự kiến nếu đến ngày 31 tháng 3 của năm thi bạn đã đủ thâm niên và ngày công.

Visa kỹ năng đặc định ngành chăm sóc có lên được số 2 không?

Ngành chăm sóc điều dưỡng thuộc diện kỹ năng đặc định số 1, tổng thời gian làm việc tối đa 5 năm và không được dẫn gia đình theo diện này. Ngành chăm sóc không nằm trong danh sách các ngành được mở kỹ năng đặc định số 2.

Vì vậy con đường ở lại lâu dài của ngành này không đi qua số 2, mà đi qua chứng chỉ điều dưỡng viên quốc gia. Đây là lý do nhiều người Việt chọn kaigo như một hướng ổn định dài hạn thay vì chỉ làm vài năm rồi về nước.

Tìm việc, chi phí hợp pháp và kênh hỗ trợ

Bạn có thể tìm việc qua doanh nghiệp phái cử có giấy phép tại Việt Nam, qua hội chợ việc làm cho người nước ngoài, hoặc qua trung tâm giới thiệu việc làm công tại Nhật Bản nếu đã ở Nhật. Trước khi nộp tiền, cần kiểm tra giấy phép của đơn vị và đối chiếu danh sách doanh nghiệp được cấp phép do cơ quan quản lý lao động ngoài nước Việt Nam công bố.

Mọi khoản thu phải được ghi rõ trong hợp đồng và có biên lai. Các hành vi như giữ hộ chiếu, giữ thẻ lưu trú, thu tiền đặt cọc lớn hoặc hứa bảo đảm đỗ kỳ thi đều là dấu hiệu vi phạm, bạn nên từ chối và báo cho cơ quan chức năng.

• Kiểm tra giấy phép của doanh nghiệp phái cử trước khi ký hợp đồng.
• Yêu cầu bảng kê đầy đủ mọi khoản phí và giữ biên lai.
• Không giao hộ chiếu, thẻ lưu trú hoặc tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai.
• Khi gặp vấn đề về lương, giờ làm hoặc đối xử, liên hệ trung tâm tư vấn hỗ trợ người nước ngoài tại Nhật Bản hoặc cơ quan lao động Việt Nam.

Nguồn tham khảo

• Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản – Tiếp nhận người nước ngoài diện kỹ năng đặc định ngành chăm sóc điều dưỡng
• Cục Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản – Tư cách lưu trú kỹ năng đặc định và 19 lĩnh vực (bản tiếng Việt)
• Cục Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản – Câu hỏi thường gặp về kỹ năng đặc định, gồm ngành chăm sóc (bản tiếng Việt)
• Đơn vị tổ chức thi được chỉ định – Lệ phí kỳ thi kỹ năng đặc định theo quốc gia (bản tiếng Việt)
• Trung tâm Sự nghiệp và Khảo thí Phúc lợi Xã hội Nhật Bản – Điều kiện dự thi điều dưỡng viên quốc gia (thực hành 3 năm)
• Cục Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản – Tư cách lưu trú dành cho điều dưỡng viên