Tìm việc làm ở Canada: viết CV kiểu Canada và chinh phục buổi phỏng vấn

Bức tranh tìm việc làm ở Canada

Canada là thị trường lao động có quy định rõ ràng: bạn cần quyền làm việc hợp pháp, thường là thường trú nhân, công dân Canada hoặc người có giấy phép lao động còn hiệu lực. Chủ lao động nghiêm túc luôn kiểm tra điều này trước khi nhận bạn.

Hai ngôn ngữ chính thức là tiếng Anh và tiếng Pháp. Ngoại ngữ tốt không chỉ mở thêm vị trí mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới mức lương và khả năng được xét vào các chương trình định cư sau này.

Nhiều vị trí ở Canada được tuyển dựa trên kỹ năng thực tế và chứng chỉ nghề, nên bằng cấp học ở Việt Nam có thể cần được công nhận hoặc đánh giá tương đương trước khi bạn ứng tuyển vào các ngành có quản lý.

CV kiểu Canada khác gì?

Người Canada dùng từ resume nhiều hơn CV, và bản resume theo chuẩn địa phương khá khác với sơ yếu lý lịch ở Việt Nam:

• Độ dài tối đa hai trang và chỉ tập trung vào khoảng mười lăm năm kinh nghiệm gần nhất.
• Viết ngắn gọn, khách quan, không dùng ngôi thứ nhất và tránh kiểu kể lể cảm xúc.
• Mỗi mục lớn nên có từ năm đến bảy gạch đầu dòng để người đọc lướt nhanh.
• Nêu thành tích kèm số liệu cụ thể thay vì liệt kê nhiệm vụ chung chung.
• Đưa công việc tình nguyện vào khi nó chứng minh kỹ năng liên quan tới vị trí ứng tuyển.
• Đặt thông tin liên hệ và cách thức liên lạc ở ngay phần đầu của resume.

Những điều tuyệt đối không đưa vào resume Canada

Nhà tuyển dụng Canada đánh giá resume thiếu chuyên nghiệp nếu thấy các thông tin dưới đây:

• Không dán ảnh, vì đây không phải thông lệ tuyển dụng ở Canada.
• Không ghi tuổi, chiều cao, cân nặng, tình trạng hôn nhân, tôn giáo hoặc quan điểm chính trị.
• Không ghi số an sinh xã hội trong resume.
• Không liệt kê người tham chiếu trong resume, chỉ đưa khi nhà tuyển dụng yêu cầu.
• Không đưa lý do rời công việc cũ, sở thích cá nhân hoặc các câu mô tả mơ hồ.
• Không dùng địa chỉ email thiếu chuyên nghiệp, và phải kiểm tra lỗi chính tả trước khi gửi.

Tìm việc ở đâu cho đúng

Nguồn việc làm quan trọng nhất của chính phủ Canada là Job Bank, nơi tập trung hàng nghìn tin tuyển dụng trên toàn quốc:

• Công cụ tìm việc cho phép lọc theo số giờ làm việc, phúc lợi và mức lương.
• Job Match gợi ý việc làm dựa trên hồ sơ và kỹ năng của bạn.
• Job Alerts gửi thông báo khi có tin tuyển dụng phù hợp.
• Job Bank có các trang riêng cho người mới đến Canada, lao động nước ngoài tạm thời và ứng viên từ nước ngoài.
• Bạn nên theo dõi thêm trang tuyển dụng của chính doanh nghiệp và các hiệp hội ngành, vì không phải vị trí nào cũng đăng trên Job Bank.
• Cảnh giác với tin tuyển dụng đòi tiền để được nhận việc, vì chủ lao động ở Canada không được thu phí của người lao động cho một vị trí.

Chuẩn bị trước buổi phỏng vấn

Chuẩn bị kỹ là yếu tố quyết định, nhất là khi bạn còn đang ở Việt Nam và phỏng vấn trực tuyến:

• Tìm hiểu về doanh nghiệp và vị trí ứng tuyển để có thể đặt câu hỏi thể hiện bạn đã đọc kỹ thông tin.
• Đọc lại mô tả công việc và chuẩn bị ví dụ cụ thể cho từng yêu cầu.
• Luyện trước câu trả lời cho các câu hỏi thường gặp về kỹ năng, kinh nghiệm và cách xử lý tình huống.
• Chuẩn bị sẵn vài câu hỏi dành cho nhà tuyển dụng và ghi chú ra giấy.
• Nếu phỏng vấn trực tiếp, thử đi trước tuyến đường một hai ngày để không bị muộn.
• Mang theo một bìa hồ sơ gồm bản resume cho từng người phỏng vấn, danh sách người tham chiếu, sổ và bút.

Trong và sau buổi phỏng vấn

Phong cách phỏng vấn ở Canada thường đi thẳng vào kỹ năng và kinh nghiệm, nhưng vẫn coi trọng thái độ hợp tác và giao tiếp rõ ràng:

• Trả lời với giọng chắc chắn, rõ ràng và trung thực; nếu câu hỏi khó hiểu, hãy xin nhà tuyển dụng giải thích thay vì đoán.
• Không phóng đại kinh nghiệm, vì nhà tuyển dụng có thể kiểm tra qua người tham chiếu hoặc kiểm tra lý lịch.
• Có thể thương lượng mức lương, nhưng nên tìm hiểu mặt bằng lương của vị trí và khu vực trước khi phỏng vấn.
• Gửi thư cảm ơn qua email trong cùng ngày, nhắc lại sự quan tâm tới vị trí và điểm mạnh của bạn.
• Nếu quá thời hạn nhà tuyển dụng hứa phản hồi, bạn có thể chủ động gọi hoặc email hỏi lại một cách lịch sự.
• Nếu bị từ chối, hãy hỏi điều gì sẽ giúp bạn trở thành ứng viên tốt hơn; đây là cách học nhanh và thể hiện thái độ cầu tiến.

Công nhận bằng cấp và ngành nghề có quản lý

Nhiều nghề ở Canada thuộc diện có quản lý, nghĩa là bạn phải được cơ quan quản lý nghề của tỉnh hoặc vùng lãnh thổ cấp phép mới được hành nghề, ví dụ y tá, kế toán, kỹ sư hoặc thợ điện:

• Kiểm tra xem nghề của bạn có bị quản lý tại tỉnh bạn muốn sống hay không.
• Tìm và liên hệ cơ quan quản lý nghề tương ứng, lý tưởng nhất là trước khi đến Canada.
• Dùng công cụ công nhận bằng cấp nước ngoài của chính phủ Canada để xác định đúng cơ quan và thông tin nghề.
• Chi phí đánh giá và cấp phép có thể cao, nên hãy tính vào kế hoạch tài chính trước khi sang.

Lỗi thường gặp của ứng viên Việt Nam

Những lỗi dưới đây xuất hiện rất thường xuyên và có thể sửa được ngay từ hôm nay:

• Gửi cùng một resume cho mọi vị trí thay vì điều chỉnh theo từng tin tuyển dụng.
• Đưa vào resume những thông tin cá nhân không phù hợp với chuẩn Canada.
• Đánh giá thấp phần ngoại ngữ, trong khi đây là yếu tố được xét rất sớm trong quá trình tuyển dụng.
• Bỏ qua phần chứng chỉ nghề hoặc giấy phép hành nghề của tỉnh.
• Chỉ tìm việc qua trung gian thay vì dùng trực tiếp các kênh chính thức như Job Bank và trang của doanh nghiệp.
• Không ghi lại nhật ký ứng tuyển, khiến việc theo dõi và nhắc lại với nhà tuyển dụng trở nên khó khăn.

Nguồn tham khảo

• Job Bank – Find a job
• Job Bank – Write a good resume
• Job Bank – Preparing for an interview
• IRCC – Work in Canada temporarily
• ESDC – Foreign Credential Recognition
• IRCC – Find your National Occupational Classification (NOC)
• ESDC – National Occupational Classification
• ESDC – Hire a temporary foreign worker with a Labour Market Impact Assessment