Đưa vợ chồng, con đi cùng khi du học hoặc làm việc ở nước ngoài
Visa phụ thuộc là gì và ai được đi cùng
Khi bạn ra nước ngoài học tập hoặc làm việc, một số quốc gia cho phép vợ hoặc chồng và con đi cùng theo diện phụ thuộc. Loại giấy tờ này gắn với tư cách lưu trú của bạn, nên quyền lợi của người đi cùng phụ thuộc vào loại visa và chương trình mà bạn tham gia.
Tùy nước, người phụ thuộc có thể được cấp visa đi kèm với quyền học tập, quyền làm việc giới hạn hoặc không có quyền làm việc. Bạn cần xác định rõ quyền và nghĩa vụ của từng người trước khi lên kế hoạch, vì điều này ảnh hưởng lớn tới cuộc sống và tài chính của cả gia đình.
Điều kiện ở Canada và Úc
Canada và Úc đều có các chương trình cho phép người phụ thuộc đi cùng trong nhiều trường hợp du học và làm việc. Ở Canada, vợ hoặc chồng của một số diện du học hoặc lao động có thể xin giấy phép lao động mở, cho phép làm việc cho nhiều chủ sử dụng lao động, tùy loại giấy phép của người chính.
Ở Úc, quyền đi cùng và quyền làm việc của người phụ thuộc gắn với loại visa của người chính, ví dụ visa sinh viên hoặc visa tay nghề. Mức độ quyền lợi và điều kiện khác nhau giữa các loại visa, nên bạn cần tra cứu đúng loại visa cụ thể mà bạn đang xin để biết người thân có được đi cùng hay không.
- Canada: một số diện du học, lao động cho phép vợ hoặc chồng xin giấy phép lao động mở.
- Úc: quyền đi cùng và làm việc của người phụ thuộc phụ thuộc loại visa.
- Xác định đúng loại visa của người chính trước khi tính chuyện đi cùng.
- Kiểm tra thời hạn visa của người phụ thuộc gắn với người chính.
Điều kiện ở Anh, Nhật và Hàn Quốc
Ở Anh, sinh viên và người lao động có tay nghề cao trong một số trường hợp được đưa người phụ thuộc đi cùng, nhưng điều kiện ngày càng chặt chẽ và phụ thuộc vào loại visa cũng như trình độ của người chính. Bạn cần kiểm tra kỹ quy định hiện hành vì chính sách có thể thay đổi theo thời gian.
Ở Nhật Bản và Hàn Quốc, người phụ thuộc thường được cấp tư cách lưu trú riêng đi kèm, nhưng quyền làm việc bị hạn chế. Muốn làm việc, người phụ thuộc thường phải xin phép riêng và đáp ứng các điều kiện cụ thể. Với Nhật Bản, việc đi cùng còn phụ thuộc vào loại tư cách lưu trú của người chính.
Chuẩn bị hồ sơ cho người đi cùng
Hồ sơ cho người phụ thuộc thường yêu cầu giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình như giấy kết hôn và giấy khai sinh của con, kèm giấy tờ chứng minh tư cách lưu trú của người chính. Một số nước yêu cầu chứng minh tài chính đủ để nuôi người đi cùng, nên bạn cần chuẩn bị kỹ phần này.
Hãy dịch và công chứng giấy tờ theo yêu cầu, và đảm bảo thông tin nhất quán giữa hồ sơ của người chính và người đi cùng. Nộp hồ sơ đầy đủ và đúng thời điểm giúp giảm rủi ro bị yêu cầu bổ sung hoặc bị từ chối.
- Giấy chứng nhận kết hôn và giấy khai sinh của con.
- Giấy tờ chứng minh tư cách lưu trú của người chính.
- Chứng minh tài chính đủ để nuôi người đi cùng nếu được yêu cầu.
- Bản dịch và công chứng giấy tờ theo quy định.
- Bảo đảm thông tin nhất quán giữa các hồ sơ.
Những lưu ý quan trọng trước khi quyết định
Hãy tính toán chi phí sinh hoạt cho cả gia đình, gồm nhà ở, bảo hiểm y tế, học phí cho con nếu đi học và các chi phí đi lại. Chi phí cho người đi cùng có thể làm tăng đáng kể gánh nặng tài chính, và một số nước yêu cầu bạn chứng minh khả năng chi trả.
Chính sách về người phụ thuộc thay đổi theo thời gian và khác nhau giữa các quốc gia, thậm chí giữa các loại visa trong cùng một nước. Vì vậy hãy luôn tra cứu thông tin mới nhất từ cơ quan xuất nhập cảnh chính thức trước khi lập kế hoạch, thay vì dựa vào thông tin cũ hoặc lời mách bảo.
Câu hỏi thường gặp
Du học ở Canada có được đưa vợ chồng đi cùng không?
Trong nhiều trường hợp, vợ hoặc chồng của du học sinh ở một số diện có thể đi cùng và xin giấy phép lao động mở, tùy loại giấy phép học tập của người chính. Điều kiện có thể thay đổi, nên bạn cần tra cứu quy định hiện hành của cơ quan xuất nhập cảnh Canada để biết trường hợp cụ thể của mình.
Người phụ thuộc có được đi làm ở nước sở tại không?
Tùy quốc gia và loại visa. Ở một số nước, người phụ thuộc có thể được cấp quyền làm việc giới hạn hoặc phải xin phép riêng, trong khi ở nước khác họ không có quyền làm việc. Bạn nên kiểm tra điều kiện cụ thể gắn với loại visa của người chính trước khi lên kế hoạch.
Hồ sơ cho người đi cùng cần giấy tờ gì?
Thông thường cần giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình như giấy chứng nhận kết hôn và giấy khai sinh của con, cùng giấy tờ về tư cách lưu trú của người chính. Nhiều nước cũng yêu cầu chứng minh tài chính đủ để nuôi người đi cùng. Hãy dịch và công chứng giấy tờ theo quy định.
Con đi cùng có được đi học ở nước sở tại không?
Tùy quốc gia và loại visa. Ở nhiều nước, con của người có tư cách lưu trú dài hạn được đi học phổ thông, đôi khi miễn hoặc giảm học phí, nhưng điều kiện cụ thể khác nhau. Có nơi áp dụng điều kiện riêng cho bậc học và loại trường. Bạn nên kiểm tra quy định của nước sở tại và của địa phương nơi bạn dự định sống.
Có cần chứng minh tài chính để đưa người thân đi cùng không?
Nhiều nước yêu cầu chứng minh bạn có đủ khả năng tài chính để nuôi người đi cùng, và mức yêu cầu có thể tăng theo số người. Bạn nên tính toán chi phí sinh hoạt cho cả gia đình gồm nhà ở, bảo hiểm và các chi phí khác, đồng thời chuẩn bị giấy tờ chứng minh tài chính theo yêu cầu của cơ quan tiếp nhận.