Nhập tịch Mỹ và thi quốc tịch: điều kiện, bài thi và lễ tuyên thệ 2026

Nhập tịch Mỹ là gì?

Nhập tịch (naturalization) là quá trình thường trú nhân trở thành công dân Mỹ. Đơn xin được nộp bằng Form N-400, Application for Naturalization, gửi cho USCIS.

Công dân Mỹ có thêm quyền như bầu cử, mang hộ chiếu Mỹ, bảo lãnh anh chị em, cùng sự bảo vệ khỏi nguy cơ bị trục xuất đối với công dân đã nhập tịch hợp pháp. Đổi lại, bạn phải hoàn thành các điều kiện về cư trú, lý lịch và bài thi.

Người nhập tịch có thể đồng thời giữ quốc tịch Việt Nam trong nhiều trường hợp, vì Mỹ cho phép hai quốc tịch.

Điều kiện cư trú liên tục và hiện diện thực tế

Quy tắc chung là bạn phải là thường trú nhân và sống liên tục tại Mỹ ít nhất năm năm trước khi nộp đơn. Nếu kết hôn với công dân Mỹ, bạn có thể nộp theo diện ba năm.

Cư trú liên tục (continuous residence) có nghĩa bạn không rời Mỹ quá lâu đến mức bị coi là gián đoạn. Nói chung, chuyến đi kéo dài từ sáu tháng trở lên có thể phá vỡ tính liên tục, trừ khi bạn chứng minh được vẫn duy trì việc làm, nhà ở và quan hệ tại Mỹ.

Hiện diện thực tế (physical presence) là tổng số ngày bạn thực sự ở Mỹ. Với diện năm năm, bạn cần ở Mỹ ít nhất khoảng 30 tháng trong năm năm đó; với diện ba năm khi kết hôn, là ít nhất khoảng 18 tháng trong ba năm.

Bạn có thể nộp đơn sớm 90 ngày trước khi đủ mốc thời gian cư trú. Ngoài ra, tại tiểu bang nộp đơn, bạn thường phải sống tối thiểu ba tháng.

Lý lịch tốt (good moral character)

Bạn phải chứng minh có lý lịch tốt trong khoảng thời gian luật định. Một số hành vi như tiền án, khai man, không đóng thuế theo quy định hoặc vi phạm di trú có thể khiến hồ sơ bị từ chối.

USCIS xem xét hồ sơ hình sự, hành vi đạo đức và cả tính trung thực khi khai đơn. Trả lời không chính xác hoặc che giấu thông tin là lỗi nghiêm trọng.

Một số trường hợp có thể chờ hết thời gian quy định hoặc được xem xét giảm nhẹ. Tình huống phức tạp nên được xem xét kỹ, đôi khi với tư vấn pháp lý.

Bài thi tiếng Anh và kiến thức công dân

Hầu hết ứng viên phải vượt qua bài thi tiếng Anh gồm đọc, viết và nói, cùng bài thi kiến thức công dân (civics) về lịch sử và chính quyền Mỹ. Tài liệu ôn tập chính thức được công bố trên trang USCIS.

Một số trường hợp được miễn hoặc giảm yêu cầu dựa trên tuổi và thời gian là thường trú nhân. Ví dụ, người trên 50 tuổi và đã là thường trú nhân từ 20 năm, hoặc trên 55 tuổi và đã là thường trú nhân từ 15 năm, có thể được miễn bài thi tiếng Anh; người trên 65 tuổi và đã là thường trú nhân từ 20 năm có bài thi civics rút gọn.

Người có khuyết tật y tế ngăn cản việc học và thi có thể xin miễn bằng Form N-648. Điều kiện miễn giảm có quy định cụ thể, nên cần tra trang chính thức.

Quy trình từ N-400 đến lễ tuyên thệ

Quy trình gồm: nộp Form N-400 kèm lệ phí, lấy dấu sinh trắc học nếu được yêu cầu, tham gia buổi phỏng vấn, thi tiếng Anh và civics, rồi chờ quyết định.

Lệ phí hiện hành là 760 USD khi nộp bản giấy và 710 USD khi nộp trực tuyến. Bạn nên kiểm tra lại trên trang USCIS vì mức phí có thể thay đổi.

Nếu được chấp thuận, bạn tham dự lễ tuyên thệ (oath ceremony) và tuyên thệ trung thành với Mỹ; sau đó bạn chính thức là công dân Mỹ và có thể đăng ký bầu cử, xin hộ chiếu Mỹ.

Nếu bị từ chối, bạn có thể yêu cầu xem xét lại hoặc kháng cáo trong thời hạn luật định.

Hai quốc tịch với người Việt Nam

Mỹ cho phép công dân của mình giữ thêm quốc tịch nước ngoài. Khi nhập tịch Mỹ, phía Mỹ không bắt buộc bạn phải từ bỏ quốc tịch Việt Nam; Bộ Ngoại giao Mỹ giải thích về hai quốc tịch trên trang chính thức.

Tuy nhiên, việc giữ quốc tịch Việt Nam còn phụ thuộc quy định của Việt Nam. Pháp luật Việt Nam có các quy định riêng về việc giữ hoặc thôi quốc tịch, nên cần tra cứu cơ quan chức năng trong nước.

Bài tuyên thệ có nội dung từ bỏ lòng trung thành với quốc gia khác; vì Mỹ không bắt buộc từ bỏ quốc tịch cũ, nhiều người giữ cả hai. Bạn nên tìm hiểu kỹ hệ quả về thuế, nghĩa vụ quân sự và giấy tờ ở cả hai nước.

Những lỗi cần tránh

Vài sơ suất thường gặp khiến hồ sơ nhập tịch bị chậm hoặc bị từ chối:

• Ở nước ngoài quá lâu làm gián đoạn cư trú liên tục mà không có bằng chứng duy trì quan hệ với Mỹ.
• Khai thiếu hoặc sai về tiền án, vi phạm giao thông nghiêm trọng, hoặc vi phạm di trú.
• Không đóng thuế hoặc không khai thuế theo quy định.
• Nộp trước mốc 90 ngày cho phép hoặc không đủ thời gian cư trú tại tiểu bang.
• Ôn thi sơ sài với bộ câu hỏi không chính thức thay vì tài liệu của USCIS.

Nguồn tham khảo

• USCIS – Form N-400, Application for Naturalization
• USCIS – Continuous Residence and Physical Presence Requirements for Naturalization
• USCIS – I am a Lawful Permanent Resident of 5 Years
• USCIS Policy Manual – Good Moral Character
• Bộ Ngoại giao Mỹ – Dual Nationality