Chuyển visa du học sang visa lao động: lộ trình ở Nhật, Hàn, Đức, Canada, Úc, Anh và Ireland

Hai con đường chuyển từ du học sang làm việc

Con đường thứ nhất là xin một diện ở lại sau tốt nghiệp, thường gọi là visa tìm việc hoặc visa tốt nghiệp. Diện này cho bạn một khoảng thời gian giới hạn để ở lại tìm việc và làm việc, và bạn chuyển tiếp sang visa lao động khi đã có việc làm đúng điều kiện.

Con đường thứ hai là chuyển đổi trực tiếp sang visa lao động khi bạn đã có hợp đồng làm việc trước khi tốt nghiệp hoặc ngay sau khi tốt nghiệp. Con đường này nhanh hơn nhưng đòi hỏi công việc phải đúng chuyên môn và đáp ứng ngưỡng lương hoặc điều kiện nghề của nước sở tại.

Điểm chung ở hầu hết các nước là bạn phải chuẩn bị từ khi còn đang học, không phải sau khi tốt nghiệp. Thực tập, kinh nghiệm làm thêm liên quan tới ngành, quan hệ với doanh nghiệp và hiểu biết về thị trường lao động là những yếu tố quyết định khả năng bạn có việc làm đúng điều kiện trong khung thời gian cho phép.

Nhật Bản và Hàn Quốc: đổi tư cách lưu trú

Tại Nhật Bản, sinh viên tốt nghiệp xin đổi tư cách lưu trú từ diện du học sang diện lao động tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú. Điều kiện quan trọng là công việc phải phù hợp với chuyên môn và bằng cấp của bạn, và người sử dụng lao động phải đáp ứng các yêu cầu về pháp lý và trả lương. Nếu chưa tìm được việc, bạn có thể xin một diện lưu trú tạm thời để tiếp tục tìm việc trong thời hạn giới hạn.

Một hướng khác ở Nhật Bản là chuyển sang diện lao động kỹ năng đặc định, phù hợp với những ngành được chỉ định và có lộ trình thi kỹ năng cùng tiếng Nhật. Diện này có quy định riêng về ngành nghề, thời hạn và điều kiện chuyển tiếp, được công bố trên cổng thông tin chính thức của cơ quan quản lý.

Tại Hàn Quốc, lộ trình phổ biến là từ tư cách lưu trú học tập chuyển sang tư cách tìm việc sau tốt nghiệp, sau đó chuyển sang tư cách lao động khi đã ký hợp đồng với doanh nghiệp. Các thủ tục này thực hiện qua cơ quan xuất nhập cảnh hoặc cổng Hi Korea, và điều kiện về ngành nghề, mức lương cùng hồ sơ được quy định theo từng loại tư cách lưu trú.

Ở cả hai nước, thời điểm nộp rất quan trọng. Bạn nên chuẩn bị hồ sơ từ trước khi tốt nghiệp và nộp trong thời hạn cho phép, vì nộp muộn có thể khiến bạn rơi vào trạng thái lưu trú bất hợp pháp.

• Nhật Bản: đổi tư cách lưu trú sang diện lao động, công việc phải phù hợp chuyên môn và bằng cấp.
• Nhật Bản: có diện lưu trú tạm thời để tiếp tục tìm việc trong thời hạn giới hạn.
• Nhật Bản: có thể cân nhắc diện lao động kỹ năng đặc định với ngành nghề được chỉ định.
• Hàn Quốc: chuyển từ diện học tập sang diện tìm việc, rồi sang diện lao động khi đã có hợp đồng.
• Nộp hồ sơ trong thời hạn cho phép để không bị coi là lưu trú bất hợp pháp.

Đức: 18 tháng tìm việc sau tốt nghiệp

Đức có chính sách khá thuận lợi cho sinh viên tốt nghiệp tại Đức: sau khi hoàn thành chương trình học, bạn có thể xin giấy phép lưu trú để ở lại tìm việc làm phù hợp với trình độ của mình, theo quy định hiện hành được cơ quan chức năng công bố. Đây là khoảng thời gian đệm giúp bạn chuyển từ học sang làm việc.

Khi đã tìm được việc làm đúng chuyên môn, bạn chuyển sang giấy phép lao động tương ứng. Với các nghề thuộc nhóm được ưu tiên và mức thu nhập cao, bạn có thể đủ điều kiện xin thẻ xanh châu Âu dành cho lao động có tay nghề cao, với các quyền lợi về cư trú và đoàn tụ gia đình rõ ràng hơn.

Điều kiện quan trọng ở Đức là công việc phải tương xứng với bằng cấp bạn đã học, và bằng cấp nước ngoài phải được công nhận hoặc có xác nhận tương đương khi cần. Bạn nên tra cứu trên cổng của chính phủ Đức để biết loại giấy phép phù hợp với nghề và mức lương cụ thể của mình.

Canada và Úc: ở lại làm việc sau tốt nghiệp

Tại Canada, sinh viên tốt nghiệp ở trường được chỉ định có thể xin giấy phép làm việc sau tốt nghiệp. Thời hạn giấy phép phụ thuộc vào bậc học và điều kiện của từng chương trình học, bao gồm cả điều kiện về lĩnh vực học trong một số trường hợp, nên bạn phải tra đúng điều kiện hiện hành trước khi nộp. Sau đó, kinh nghiệm làm việc tại Canada có thể được dùng để xin thường trú qua hệ thống định cư diện tay nghề.

Tại Úc, sinh viên tốt nghiệp có thể xin visa tạm trú dành cho người tốt nghiệp gần nhất, cho phép ở lại làm việc trong một khoảng thời gian tùy bậc học và loại bằng. Sau giai đoạn này, con đường phổ biến là chuyển sang diện tay nghề độc lập, diện được bang đề cử hoặc diện được doanh nghiệp bảo lãnh, đều có yêu cầu về nghề trong danh sách, điểm số và mức tiếng Anh.

Ở cả hai nước, thời gian ở lại sau tốt nghiệp không tự động dẫn tới quyền cư trú dài hạn. Bạn cần đạt đủ điểm, đúng nghề, đủ kinh nghiệm và đáp ứng yêu cầu tiếng Anh nếu muốn chuyển tiếp. Vì vậy hãy coi giai đoạn ở lại làm việc là bước tích lũy kinh nghiệm và điểm số cho hồ sơ định cư về sau.

• Canada: xin giấy phép làm việc sau tốt nghiệp, thời hạn phụ thuộc bậc học và điều kiện chương trình.
• Canada: kinh nghiệm làm việc tại Canada có thể dùng cho hồ sơ định cư diện tay nghề.
• Úc: visa tạm trú cho người tốt nghiệp gần nhất, thời hạn tùy bậc học.
• Úc: sau đó chuyển sang diện tay nghề độc lập, được bang đề cử hoặc được doanh nghiệp bảo lãnh.

Anh và Ireland: diện tốt nghiệp rồi diện lao động có kỹ năng

Tại Anh, sinh viên tốt nghiệp có thể xin visa tốt nghiệp để ở lại tìm việc và làm việc không giới hạn nghề trong một khoảng thời gian nhất định, sau đó chuyển sang visa lao động có kỹ năng khi đã có việc làm đáp ứng ngưỡng lương tối thiểu. Theo thông tin hiện hành, visa tốt nghiệp cho ở lại hai năm nếu nộp trước ngày 31 tháng 12 năm 2026, và mười tám tháng nếu nộp từ ngày 1 tháng 1 năm 2027; bạn nên kiểm tra lại chính sách mới nhất trước khi nộp.

Tại Ireland, sinh viên tốt nghiệp ở trình độ cử nhân danh dự được ở lại tối đa mười hai tháng, còn tốt nghiệp thạc sĩ hoặc tiến sĩ được ở lại tối đa hai mươi bốn tháng theo chương trình dành cho người tốt nghiệp bậc đại học. Sau đó, muốn ở lại lâu dài bạn phải chuyển sang giấy phép lao động có kỹ năng, vì diện ở lại tìm việc chỉ là tạm thời.

Ở cả hai nước, điểm cần chuẩn bị là ngưỡng lương tối thiểu và loại nghề. Ngưỡng lương của Anh khá cao so với mức khởi điểm của nhiều ngành, nên bạn nên tìm hiểu mức lương thị trường ngay khi còn học để tránh rơi vào tình trạng có việc nhưng không đủ điều kiện chuyển visa.

Những lỗi cần tránh khi chuyển sang visa lao động

Lỗi nghiêm trọng nhất là làm việc quá giới hạn cho phép, hoặc tiếp tục làm việc sau khi tốt nghiệp khi tư cách lưu trú du học không còn cho phép. Điều này có thể bị coi là vi phạm điều kiện lưu trú và ảnh hưởng tới mọi hồ sơ sau này.

Lỗi thứ hai là chọn công việc không liên quan tới chuyên môn học. Nhiều nước từ chối chuyển đổi nếu công việc không tương xứng với bằng cấp, đặc biệt là Nhật Bản và Hàn Quốc. Lỗi thứ ba là để khoảng trống thời gian giữa ngày tốt nghiệp và ngày xin chuyển diện mà không có diện lưu trú hợp lệ trong khoảng đó.

Lỗi thứ tư là không kiểm tra ngưỡng lương và điều kiện nghề trước khi nhận việc. Một số hợp đồng trả theo mức lương thử việc hoặc trả theo giờ sẽ không đáp ứng điều kiện cấp visa lao động. Hãy xác nhận với người sử dụng lao động rằng họ sẵn sàng hỗ trợ hồ sơ và mức lương ghi trong hợp đồng đáp ứng yêu cầu.

• Không làm việc quá giới hạn giờ hoặc sau khi hết tư cách lưu trú cho phép.
• Chọn công việc đúng chuyên môn, vì nhiều nước từ chối nếu không tương xứng bằng cấp.
• Tránh khoảng trống giữa ngày tốt nghiệp và ngày xin chuyển diện lưu trú.
• Kiểm tra ngưỡng lương tối thiểu và điều kiện nghề trước khi ký hợp đồng.
• Xác nhận người sử dụng lao động sẵn sàng hỗ trợ hồ sơ xin visa lao động.

Nguồn tham khảo

• Cục Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản (ISA) — Thủ tục đổi tư cách lưu trú
• Cơ quan quản lý diện lao động kỹ năng đặc định Nhật Bản (SSW) — Tư cách lưu trú kỹ năng đặc định (bản tiếng Việt)
• Cổng thông tin visa Hàn Quốc (Bộ Tư pháp Hàn Quốc)
• Make it in Germany (Chính phủ Đức) — Các loại giấy phép cư trú và làm việc
• IRCC — Post-graduation work permit (làm việc sau tốt nghiệp tại Canada)
• Department of Home Affairs Úc — Temporary Graduate visa (subclass 485)
• GOV.UK — Graduate visa (ở lại làm việc sau tốt nghiệp tại Anh)
• GOV.UK — Skilled Worker visa (visa lao động có kỹ năng)